Hanes Cymru/Cyfnod y Tuduriaid

Oddiwrth Wicillyfrau

Hanes Cymru Cynnwys llawn

Unedau

Y Cymry Cynnar Y Celtiaid Cyfnod y Rhufeiniaid Oes y Seintiau Yr Oesoedd Tywyll Y Normaniaid Yr Oesoedd Canol Brwydro'r Saeson Cyfnod y Tuduriaid Yr Ail Ganrif ar Bymtheg Y Ddeunawfed Ganrif Y Bedwaredd Ganrif ar Bymtheg Yr Ugeinfed Ganrif Cymru Modern

Atodiadau

Llinellau Amser Archaeoleg Cymreig

[golygu] Deddf Uno 1536

Yn 1533 bu cweryl fawr rhwng Brenin Harri VIII o Loegr a Phab Clement VII, dros yr ysgariad o Catrin o Aragon mi oedd Harri'n dymuno, wnaeth diweddu â ysgymuniad o'r Eglwys Gatholig Rufeinig. Roedd hyn yn achosi perygl o gwrthryfel yn dod o Ffrainc drwy Iwerddon ac yna Chymru, ac felly fe benderfynnodd y frenin y byddai rhaid uno Cymru â Lloegr. Yr oedd hefyd yn gweld yr iaith Gymraeg yn fygythiad, ac er fod 95% o bobl Cymru dim ond yn siarad Cymraeg fe wnaeth y ddeddf wahardd y Gymraeg

Dywedodd y deddf:

The people of the same dominion have and do daily use a speech nothing like the consonant to the natural mother tongue used this Realm. [Mae'n rhaid] utterly to etirp all and singular the sinister usages and customs differing from the same... to an amiable concord and unity [ac felly] From henceforth no person or persons that use the Welsh speech or language shall have or enjoy any manor office or fees.... unless he or they use and excercis the speech or language of English.

Diddymwyd gwaharddiadau'r deddf gan Ddeddf yr Iaith Gymraeg 1993.